USG - przypadki — Jama brzuszna

Poszerzona żyła główna dolna. Niewydolność serca. Hiperwolemia

 Na zdjęciu poszerzona żyła główna dolna.

Pośrednia metoda oceny wolemii. Jeden z wykładników zastoinowej niewydolności serca.

Ocena podatności oddechowej żyły do oceny w opcji M-Mode.

Kamica żółciowa pęcherzykowa

Wywiad: Napadowe bóle w prawym podżebrzu/nadbrzuszu, po posiłkach, mogą wystepować wymioty. (Bez dolegliwości = kamica bezobjawowa).

Fizykalnie: Bolesność przy palpacji w okolicy prawego podżebrza.

Usg: złogi, czyli hyperechogeniczne struktury z cieniem akustycznym; złogi przemieszczają się wraz ze zmianą pozycji ciała (różnicowanie z polipami).

Pęcherzyk żółciowy z obecnością tzw. błota żółciowego

Czyli gęstej treści żółciowej, bardzo drobnych złogów.

USG: Echogeniczna żółć, drobne złogi.

Zapalenie pęcherzyka żółciwego

Wywiad: Silne bóle w okolicy prawego podżebrza, charakter dolegliwości stały, wymioty, gorączka.

Fizykalnie: Bolesność przy ucisku głowicą usg w okolicy prawego podżebrza (objaw Murphy'ego).

Usg: Widoczne złogi (w ok. 10 % przypadków zapalenie pęcherzyka żółciowego bez złogów). Pogrubiała ściana pęcherzyka (obrzęk zapalny), płyn wokół pęcherzyka.

Postępowanie: Konsultacja chirurgiczna, leczenie zabiegowe, antybiotyk.

Kamica żółciowa przewodowa

Wywiad: Bóle w okolicy prawego podżebrza, napadowe, silne, związane z posiłkami. Nudności, wymioty.

USG przez powłoki: ograniczone możliwości w obrazowania złogów w drogach żółciowych.

USG endoskopowe (EUS): dokładna ocena dróg żółciowych : możliwość uwidcznienia nawet bardzo małych złogów np 2-3 mm. Dokładna ocena trzustki (zmiany ogniskowe), biopsje

Cholangio-MR: Skuteczna metoda w diagnostyce kamicy przewodowej

Leczenie: w przypadku potwierdzonej obecności złogów : ECPW (endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna : sfinkterotomia, ewakuacja złogów).

Cholestaza (zastój żółci/poszerzenie dróg żółciowych)

Na zdjęciu poszerzony pżw.

Jeśli złogi lub inne przyczyny (np. Nowotwór) powodują blokowanie odpływu żółci mówimy o cholestazie a klinicznie obserwujemy żółtaczkę ( zażółcenie powłok skórnych, białkówek, ciemny mocz, odbarwione stolce). Jeśli dojdzie do zapalenia dróg żółciowych pojawia się gorączka.

Diagnostyka: USG, EUS, Cholangio-MR, TK jamy brzusznej.

Leczenie: ECPW - w zależności od przyczyny cholestazy : usunięcie złogów, nacięcie brodawki Vatera, założenie protezy do dróg żółciowych.

Tętniak aorty brzusznej

Na zdjęciu tętniak aorty w przekroju podłużnym.

Wywiad: Bóle brzucha.

Czynniki ryzyka tętniaków aorty brzusznej (AAA):

wiek (częstość występowania rośnie z wiekiem), płeć męska, palacz papierosów, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze.

Fizykalnie: Tkliwość przy palpacji, pulsujący guz brzucha.

USG: Poszerzenie aorty, ocena światła naczynia: skrzeplina?, wolny płyn w jamie otrzewnowej ?

Postępowanie: Tomografia komputerowa jamy brzusznej (opcja ANGIO, konsultacja chirurga naczyniowego). Dodatkowo : Ocena aorty piersiowej.

Jak prawidłowo ocenić aorte oraz jej poszerzenie w usg ?

  • Ocenić cały przebieg aorty i tętnic biodrowych.
  • Ocenić w 2 przekrojach (poprzecznym / podłużnym).
  • Określić lokalizację tętniaka.
  • Podać wymiary: przednio tylny i poprzeczny oraz długość tętniaka.
  • Mierzyć wymiar AP (przednio-tylny) w przekroju podłużnym.
  • Ocenić przepływy (opcja doppler).

Tętniak aorty brzusznej

Na zdjęciu tętniak aorty brzusznej w przekroju poprzecznym.

Zastój w żołądku

Na zdjęciu zastój w żołądku, rozdęcie żołądka.

Wywiad: Nudności, wymioty, bóle brzucha.

Fizykalnie: Objaw chełbotania.

USG: W nadbrzuszu widoczny rozdęty, wypełniony treścią płynną żołądek.

Postępowanie: Odbarczenie (sonda do żołądka, odsysanie); Gastroskopia (np. stenoza odżwiernika, naciek nowotworowy).

Niedrożność jelit

Na zdjęciu licze, znacznie poszerzone pętle jelitowe.

Wywiad: Bóle brzucha, nudności, wymioty.

Fizykalnie: Brzuch bolesny, wzdęty. Bez perystaltyki lub z metaliczną perystaltyką.

USG: Im więcej treści płynnej zalegającej w jelitach tym ocena usg bardziej pomocna.Widać poszerzone pętle jelitowe, atoniczne lub z perystaltyką wahadłową.

Im więcej gazów zalegających w jelitach, tym obraz usg mniej wartościowy (bo nic nie widać) w takim przypadku bardziej miarodajna ocena w rtg przeglądowym jamy brzusznej ( poziomy płynu / rozdęcie jelit).

Postępowanie: Konsultacja chirurgiczna ( płyny iv, odbarczenie żołądka-sonda, gr krwi).

Podniedrożność

Na zdjęciu poszerzona pętla jelita cienkiego.

Przepukliny

Na zdjęciu przykład przepukliny kresy białej, zawartość przepukliny to sieć większa.

Przepuklina to patologiczne uwypuklenie zawartości jamy ciała (w tym przypadku jamy brzusznej) przez otwór w powłokach, w miejscu o obniżonej oporności. 

Wodobrzusze

Na zdjęciu duża ilość wolnego płynu w jamie brzusznej.

Wywiad: Powiększenie obwodu brzucha, wzrost wagi ciała.

Fizykalnie: W przypadku dużej ilości płynu znaczne powiększenie obwodu brzucha. Mała ilość płynu widoczna tylko w usg ( międzypętlowo, podbrzusze, przy wątrobie).

USG: Wolny płyn. Ocena ilości i lokalizacji oraz ewentualnie określenie przyczyny wodobrzusza: cechy usg marskości wątroby, zmiany ogniskowe wątroby, zakrzepica w układzie wrotnym, nowotwory.

Dalsza diagnostyka: Nakłucie otrzewnej. Badania laboratoryjne płynu : morfologia, biochemia. Badania mikrobiologiczne : posiewy. Badania mikroskopowe : cytologia.

Nowotwory

Diagnostyka niedokrwistości, chudnięcia, osłabienia, wyniszczenia, stanów podgorączkowych. Poszukiwanie ogniska pierwotnego w przypadku stwierdzonych zmian przeżutowych w narządach poza jamą brzuszną np. w płucach, CUN.

Usg jet podstawową metodą screeningową w wykluczaniu/potwierdzaniu obecności zmian ogniskowych w narządach jamy brzusznej : Wątroba, trzustka, nerki, pęcherz moczowy, żołądek, jelita, prostata, trzon macicy, węzły chłonne. Wątroba stanowi główne miejsce przeżutów nowotworów z przewodu pokarmowego; nowotwory pierwotne np. HCC ( pacjenci z marskością wątroby, HCV+).

W przypadku żołądka, jelita grubego, jelita cienkiego – właściwymi metodami do wykluczenia lub potwierdzenia zmian organicznych jest diagnostyka endoskopowa. W sytuacjach kiedy wykonanie tych badań nie jest możliwe wykorzystujemy : Tomografię komputerowa z opcją wirtualnej kolonoskopii, Enteroklizę TK, lub Kapsułke jelitową.

Nowotwory: Pierwotny guz wątroby

Nowotwory: Zmiany meta w wątrobie

Nowotwory: Guz głowy trzustki

Choroby zapalne jelit

Na zdjęciu jelito grube w przekroju podłużnym (zaostrzenie colitis ulcerosa).

Wywiad: Bóle brzucha (podbrzusze, prawy dół biodrowy, lewy dół biodrowy), biegunka, gorączka

Fizykalnie: Tkliwość przy palpacji, gorączka.

USG: Pogrubiała ściana zajętego odcinka jelita. Lokalizacja procesu zapalnego. Ocena skuteczności leczenia.

Colitis Ulcerosa. zaostrzenie

Na zdjęciu jelito grube w przekroju poprzecznym (zaostrzenie Colitis ulcerosa)